Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp xã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước và phục vụ người dân tốt hơn.
Để phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, UBND cấp xã đề xuất thành phố, bộ, ngành trung ương quan tâm phân quyền và đầu tư nguồn lực.
Còn chồng chéo, chưa phân quyền đến cùng
Một trong những kết quả nổi bật sau gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp là số lượng thủ tục hành chính được phân cấp cho cấp xã tăng mạnh.
Nếu tại thời điểm 30/6/2025, cấp xã có thẩm quyền giải quyết 115 thủ tục hành chính thì đến ngày 20/5/2026, con số này tăng lên 379 thủ tục, thêm 264 thủ tục được chuyển giao từ Trung ương, thành phố và cấp huyện trước đây.
Tuy nhiên, vì số lượng công việc tăng, quá trình thực hiện cũng bộc lộ một số khó khăn, nhất là trong lĩnh vực đất đai, đầu tư và quản lý xây dựng.
Theo đồng chí Nguyễn Công Diễn, Chủ tịch UBND phường Thiên Hương, một số thủ tục chưa được phân quyền đến cùng. Như cấp xã được phân quyền về giao đất và cho thuê đất.
Tuy nhiên, để được giao đất hoặc thuê đất, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện thủ tục đầu tư ở cấp thành phố. Do phải trải qua nhiều bước, nhiều cấp giải quyết khiến thời gian thực hiện kéo dài, ảnh hưởng đến nhà đầu tư và việc thu hút doanh nghiệp, phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Trong khi đó, theo đồng chí Đào Thị Thúy Hằng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Lưu Kiếm, một số nhiệm vụ phân cấp, phân quyền trên nhiều lĩnh vực, nhất là đất đai, nhưng nguồn lực thực hiện chưa tương xứng với khối lượng công việc được giao. Địa phương chưa được phân bổ bổ sung kinh phí để chỉnh lý, số hóa hồ sơ, tài liệu tồn đọng.
Vì vậy, dữ liệu đất đai chưa đồng bộ, trong khi đội ngũ cán bộ, công chức chủ yếu được chuyển từ các xã cũ sang, thiếu chuyên môn sâu về quản lý đất đai, xây dựng, quy hoạch, đầu tư công... Vì thế, một số cán bộ còn tâm lý e ngại sai sót, phải xin ý kiến nhiều cấp, ngành trước khi xử lý công việc, dẫn đến tiến độ giải quyết hồ sơ chậm hơn yêu cầu.
Đối với công tác thu hút nhân lực, đồng chí Nguyễn Hoàng Minh, Chủ tịch UBND phường Bạch Đằng cho biết, dù cấp xã được phép hợp đồng thực hiện một số nhiệm vụ chuyên môn để bổ sung nhân lực, nhưng hiện chưa có hướng dẫn cụ thể và cơ chế đặc thù trong tuyển dụng công chức đối với địa bàn khó khăn, vùng sâu như phường Bạch Đằng. Vì vậy, phường hiện thiếu 8 biên chế nhưng chưa thu hút được nhân lực có năng lực.
Bảo đảm nguồn lực để phân cấp, phân quyền hiệu quả
UBND phường Hòa Bình duy trì mô hình giải quyết thủ tục hành chính tại nhà phục vụ người cao tuổi khó khăn về đi lại, góp phần nâng cao hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp.
Từ thực tiễn triển khai, nhiều địa phương cho rằng để chủ trương phân cấp, phân quyền phát huy hiệu quả bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế theo hướng rõ việc, rõ quyền, rõ trách nhiệm và bảo đảm đầy đủ nguồn lực thực hiện.
Theo đồng chí Đào Thị Thúy Hằng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Lưu Kiếm, thành phố và Trung ương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền theo hướng giao nhiệm vụ đến cùng, rõ trách nhiệm, rõ cơ chế phối hợp; đồng thời rà soát, chuẩn hóa danh mục nhiệm vụ và quy trình xử lý thống nhất đối với các lĩnh vực trọng yếu.
Cùng với đó, cần phân bổ nguồn lực tương xứng, ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, kinh phí số hóa hồ sơ; giao biên chế phù hợp với quy mô, đặc thù địa bàn và có cơ chế điều động, đào tạo, bổ sung cán bộ chuyên môn cho những lĩnh vực cấp xã còn thiếu, yếu.
Đồng chí Nguyễn Công Diễn, Chủ tịch UBND phường Thiên Hương cũng đề nghị thành phố nghiên cứu phân quyền rõ hơn đối với các dự án nhỏ và các hoạt động sản xuất thông thường. Khi được trao thêm quyền chủ động, cấp xã sẽ có điều kiện thuận lợi hơn trong thu hút đầu tư, tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.
Những kiến nghị từ thực tiễn cơ sở là nội dung được thành phố đặc biệt quan tâm trong quá trình sơ kết 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tại hội nghị góp ý vào Dự thảo báo cáo của Ban Thường vụ Thành ủy về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ngày 27/5 vừa qua, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng khẳng định, việc sơ kết không chỉ nhằm đánh giá kết quả đạt được sau 1 năm thực hiện mô hình mới mà còn để phát hiện những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành.
Đồng chí Bí thư Thành ủy yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung làm rõ 5 nhóm vấn đề trọng tâm, trong đó có nội dung về phân cấp, phân quyền cho cấp xã nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy.
Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, thành phố sẽ tổng hợp đầy đủ để kiến nghị Trung ương nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến phân cấp, phân quyền, biên chế, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi số và đầu tư cơ sở vật chất.
Với những nội dung thuộc thẩm quyền của thành phố, các cơ quan chức năng sẽ chủ động rà soát, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện. Để từ đó, xây dựng bộ máy chính quyền cơ sở thực sự tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn./.
Theo Báo điện tử Hải Phòng